Γέτι, η δύναμη του ακόμη

 

Το Γέτι είναι ο φανταστικός φίλος του Αγοριού. Το ακολουθεί παντού, αλλά μπορεί να πει μονάχα μία λέξη… ακόμη. Το Αγόρι ανακαλύπτει ότι αυτή είναι μια μαγική λέξη που, όταν τη χρησιμοποιεί σωστά, το μυαλό του μεγαλώνει και μπορεί να καταφέρει τα πάντα, αρκεί να προσπαθήσει. To βραβευμένο βιβλίο της συγγραφέως και εικονογράφου Μαρίνας Γιώτη που αγαπήθηκε από χιλιάδες παιδιά και έχει μεταφραστεί σε τρείς ακόμη γλώσσες έγινε έμπνευση για ακόμη περισσότερα εργαλεία που ενισχύουν την ψυχική ανθεκτικότητα και ενθαρρύνουν τα παιδιά να μην σταματούν να προσπαθούν.

Η Δύναμη του Ακόμη: Μια τόσο δα λεξούλα καταφέρνει να αλλάξει τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε και αναπτύσσουμε τις ικανότητές μας, αντιμετωπίζουμε τις αποτυχίες και μαθαίνουμε να είμαστε ανθεκτικοί στις αλλαγές.

Είναι τελικά οι ικανότητες και ο χαρακτήρας μας δεδομένα ή μεταβάλλονται με την προσπάθεια που καταβάλλουμε; Μελέτες έχουν δείξει ότι το IQ μας αλλάζει κατά τη διάρκεια της ζωής μας. Μπορούμε δηλαδή να γίνουμε εξυπνότεροι και να δημιουργούμε συνάψεις απλά με το να προκαλούμε το μυαλό μας, να το γυμνάζουμε. Η λέξη «ακόμη» είναι μια μαγική λέξη που βοηθά το μυαλό μας να δυναμώνει. «Δεν μπορώ να το κάνω… ακόμη», «Δεν έχω φίλους… ακόμη», «Δεν ξέρω την απάντηση… ακόμη!»

Όταν σκεφτόμαστε με αυτόν τον τρόπο αναπτύσσουμε μια  νοοτροπία ανάπτυξης –-growth mindset-–, η οποία βλέπει την αποτυχία όχι ως απόδειξη έλλειψης ικανότητας των παιδιών µας, αλλά ως μια ευκαιρία να αναπτύξουν τις ικανότητές τους. Έτσι, όταν δεν καταφέρνουν κάτι, δεν σημαίνει ότι δεν είναι αρκετά έξυπνα ή ικανά, αλλά ότι απλώς χρειάζονται περισσότερη δουλειά. Κάθε αποτυχία είναι μια πρόκληση που θα πρέπει να τα ενεργοποιεί και όχι κάτι για το οποίο θα πρέπει να ντρέπονται. Κάθε φορά που δεν τα καταφέρνουμε είναι μια ευκαιρία να μάθουμε κάτι καινούριο και να προσπαθήσουμε ξανά.

«Δεν απέτυχα. Απλώς βρήκα χίλιους τρόπους που δεν λειτουργεί μια λάμπα».

Thomas Edison

Η θεωρία βασίζεται στις µελέτες της ψυχολόγου Carol Dweck, η οποία στο βιβλίο της Mindset: The New Psychology of Success µιλάει για δύο τύπους νοοτροπίας:

Η σταθερή νοοτροπία –fixed mindset– θεωρεί τις ικανότητες και τον χαρακτήρα των παιδιών δεδοµένα και ότι δεν µπορούν ν’ αλλάξουν σε µεγάλο βαθµό κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Αυτός είναι ο τρόπος που µεγαλώνουµε τα παιδιά µας γενιές τώρα. Τα επιβραβεύουµε για την εξυπνάδα τους και µιλάµε για τα ταλέντα τους σαν να είναι κάτι που κληρονόµησαν και δεν µπορεί να αλλάξει. Ή το ’χεις ή δεν το ’χεις. Η επιτυχία είναι µια επιβεβαίωση της έµφυτης ευφυΐας ή ικανότητάς τους, ενώ ο αγώνας για την επιτυχία και η πάση θυσία αποφυγή της αποτυχίας είναι ένας τρόπος να διαφυλάξουν αυτό το παγιωµένο αίσθηµα της εξυπνάδας ή της ικανότητας. Πολύ συχνά, για να αποφύγουν την αποτυχία και να µην εκτεθούν, τα παιδιά φοβούνται να δοκιµάσουν νέα πράγµατα και δεν αναπτύσσουν τις ικανότητές τους, αλλά παραµένουν στα ίδια, γνωστά µονοπάτια.

Η νοοτροπία της ανάπτυξης –growth mindset–, από την άλλη, λατρεύει µια καλή πρόκληση και βλέπει την αποτυχία όχι ως απόδειξη έλλειψης ικανότητας των παιδιών µας, αλλά ως µια ευκαιρία να αναπτύξουν τις ικανότητές τους. Έτσι, όταν δεν καταφέρνουν κάτι, δεν σηµαίνει ότι δεν είναι αρκετά έξυπνα ή ικανά, αλλά ότι απλώς χρειάζονται περισσότερη δουλειά. Κάθε αποτυχία είναι µια πρόκληση που θα πρέπει να τα ενεργοποιεί και όχι κάτι για το οποίο θα πρέπει να ντρέπονται. Κάθε φορά που δεν τα καταφέρνουµε είναι µια ευκαιρία να µάθουµε κάτι καινούριο και να προσπαθήσουµε ξανά.

Η νοοτροπία της ανάπτυξης στηρίζεται στην ιδέα ότι οι βασικές ιδιότητες µπορούν να καλλιεργηθούν µέσα από την προσπάθεια. Παρόλο που τα παιδιά είναι διαφορετικά, στα πηγαία ταλέντα και στις κλίσεις τους, στα ενδιαφέροντα ή στην ιδιοσυγκρασία τους, αυτά είναι όλα σημεία έναρξης της προόδου, και μπορούν ν’ αλλάξουν και να ωριµάσουν µέσω της πρακτικής και της εµπειρίας. Μπορούν όλα να γίνουν ένας νέος Μπετόβεν; Όχι, όµως οι πραγματικές δυνατότητες ενός παιδιού παραμένουν άγνωστες και είναι αδύνατον να προβλέψει κανείς τι μπορεί να επιτύχει κάποιος µε πολύχρονη πρακτική εξάσκηση και αφοσίωση.